Ndikimi i “botës serbe” në politikën e Maqedonisë së Veriut, lidhjet përmes Orbánit me Rusinë dhe sfidat e rrugës euroatlantike
Në vitet e fundit, politika e Maqedonisë së Veriut është përballur me ndikime të jashtme gjithnjë e më të dukshme, veçanërisht nga koncepti i ashtuquajtur “bota serbe”, i cili synon zgjerimin e ndikimit politik, kulturor dhe mediatik të Beogradit në shtetet fqinje me popullsi sllave dhe ortodokse. Ky ndikim manifestohet përmes narrativave nacionaliste, kontrollit të mediave, lidhjeve politike ndërpartiake dhe instrumentalizimit të çështjeve identitare, duke e vënë në pikëpyetje sovranitetin politik dhe orientimin strategjik të shtetit.

Një dimension shtesë i këtij ndikimi lidhet me marrëdhëniet midis aktorëve të caktuar politikë në rajon dhe kryeministrit hungarez Viktor Orbán, i cili njihet për qasjen e tij euroskeptike dhe për afërsinë politike me Moskën. Përmes kësaj linje politike, krijohet një urë indirekte e ndikimit rus në Ballkan, duke promovuar modele qeverisjeje më autoritare dhe duke minuar besimin ndaj institucioneve euroatlantike. Kjo dinamikë përbën rrezik për proceset demokratike dhe për perspektivën afatgjatë të integrimit evropian të Maqedonisë së Veriut.

Si pasojë, rruga euroatlantike e vendit është ngadalësuar ndjeshëm. Edhe pse anëtarësimi në NATO është realizuar, procesi i integrimit në Bashkimin Evropian po përballet me bllokada politike, polarizim të brendshëm dhe mungesë konsensusi strategjik. Këto pengesa nuk janë vetëm rezultat i faktorëve të jashtëm, por edhe i dobësive të brendshme politike dhe institucionale.
Në këtë kontekst, roli i partive shqiptare, përfshirë koalicionin VLEN, është thelbësor. Megjithatë, perceptimi publik shpesh është se kjo forcë politike ka treguar pafuqi për të artikuluar një strategji të qartë dhe të fortë përballë këtyre sfidave. Mungesa e kohezionit, komunikimit të dobët politik dhe paaftësia për të ndërtuar ndikim real në politikat shtetërore kanë dobësuar pozicionin e saj si faktor vendimtar në mbrojtjen e orientimit euroatlantik të vendit.
Në përfundim, Maqedonia e Veriut ndodhet në një udhëkryq strategjik, ku ndikimet e jashtme, interesat gjeopolitike dhe dobësitë e brendshme politike po përcaktojnë drejtimin e saj. Vetëm përmes institucioneve të forta, partive politike të përgjegjshme dhe një vizioni të qartë pro-evropian, vendi mund të mbrojë sovranitetin e tij dhe të vazhdojë rrugën drejt integrimit të plotë në familjen euroatlantike.
